Η έκθεση Global Cybersecurity Outlook 2026 του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ παρουσιάζει μια σαφή και δυσάρεστη αλήθεια: οι κίνδυνοι στον κυβερνοχώρο αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν οι παραδοσιακές άμυνες. Οι ΄καθοδηγούμενες από Τεχνητή Νοημοσύνη επιθέσεις, η γεωπολιτική αστάθεια, η ευθραυστότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας και οι διευρυνόμενες ανισότητες στον κυβερνοχώρο αναδιαμορφώνουν το τοπίο των απειλών σε συστημικό επίπεδο.

Αυτό που ξεχωρίζει ωστόσο περισσότερο δεν είναι μόνο το «τι αλλάζει», αλλά και «που» οι άμυνες αποτυγχάνουν συστηματικά.

Από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για κακόβουλους σκοπούς, το ransomware, τις απάτες, τις παραβιάσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας και τις διακοπές λειτουργίας υπηρεσιών cloud, η ταυτότητα παραμένει βασικός αγωγός για επιθέσεις. Είτε πρόκειται για ανθρώπους είτε για μηχανές, οι ταυτότητες έχουν μετατραπεί στο νέο επίπεδο ελέγχου της σύγχρονης κυβερνοασφάλειας.

Στο παρόν άρθρο, αναλύουμε πέντε μαθήματα για την ασφάλεια της ταυτότητας και ισάριθμα συμπεράσματα για την ασφάλεια που μπορούμε να αντλήσουμε από την έρευνα.

Μάθημα 1: Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μετατρέψει την κατάχρηση της ταυτότητας σε πολλαπλασιαστή ισχύος

Σύμφωνα με την έκθεση, το 94% των οργανισμών αναγνωρίζει την τεχνητή νοημοσύνη ως τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου στον κυβερνοχώρο ενώ το 87% αναφέρει τις ευπάθειες που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη ως την ταχύτερα αναπτυσσόμενη απειλή. Την ώρα ωστόσο που δίνεται μεγάλη προσοχή στα ίδια τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, ο πιο συστημικός κίνδυνος βρίσκεται αλλού.

Οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, όπως και άλλες ταυτότητες, δεν παραβιάζουν αλλά συνδέονται.

Οι επιτιθέμενοι χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να:

• Κλιμακώσουν το ηλεκτρονικό ψάρεμα και την πλαστοπροσωπία με πρωτοφανή ρεαλισμό
• Αυτοματοποιήσουν τη συλλογή διαπιστευτηρίων και την κλιμάκωση προνομίων
• Εκμεταλλευτούν (exploit) υπερπρονομιακούς υπηρεσιακούς λογαριασμούς, APIs, bots και πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης

Η έκθεση επισημαίνει ρητά ότι ο πολλαπλασιασμός των ταυτοτήτων -ιδίως των πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης και των ταυτοτήτων μηχανών- έχει ξεπεράσει τους μηχανισμούς ελέγχου της διακυβέρνησης και της ασφάλειας. Παρόλο που στα περισσότερα περιβάλλοντα οι μη ανθρώπινες ταυτότητες (NHI) υπερτερούν πλέον αριθμητικά των ανθρώπινων χρηστών, εξακολουθούν παρά ταύτα να παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αόρατες, ανεπιτήρητες και ανεπιφύλακτα αξιόπιστες.

Συμπέρασμα για την ασφάλεια:

Αν οι οργανισμοί εξακολουθήσουν να προστατεύουν τα δίκτυα και τις τερματικές συσκευές και παράλληλα να εμπιστεύονται της ταυτότητας εξ ορισμού, η τεχνητή νοημοσύνη απλώς θα επιταχύνει τις τεχνικές και τις τακτικές παραβιάσεων.

Ακριβώς για αυτό είναι σημαντικό να εφαρμόζετε τις αρχές της μηδενικής εμπιστοσύνης (Zero Trust) και στην ασφάλεια ταυτότητας. Αν η πιστοποίηση/αυθεντικοποίηση και η εξουσιοδότηση είναι οι μόνοι μηχανισμοί ελέγχου της ασφάλειας που εφαρμόζετε, τότε πιθανότατα δεν εφαρμόζετε μια προσέγγιση μηδενικής εμπιστοσύνης.

Αντ’ αυτού, οι προσεγγίσεις που δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια, όπως η προσαρμοστική πολυπαραγοντική αυθεντικοποίηση (MFA) και οι έλεγχοι πρόσβασης βάσει επικινδυνότητας για όλες τις ταυτότητες -είτε πρόκειται για ανθρώπους, υπηρεσιακούς λογαριασμούς, API, πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, παλαιότερης τεχνολογίας συστήματα κ.λπ.- διασφαλίζουν ότι η στρατηγική σας βασίζεται στη διαρκή επικύρωση. Αντί να ρωτάτε «ταιριάζουν ταυτότητα και διαπιστευτήρια/πρόσβαση;» θα πρέπει να είστε σε θέση να απαντήσετε σε ερωτήσεις όπως «Έχει νόημα να επιτραπεί αυτή η πρόσβαση με βάση τα προειδοποιητικά σημάδια;».

Μάθημα 2: Η ηλεκτρονική απάτη είναι πρόβλημα ταυτότητας, όχι οικονομικό

Η έκθεση αποκαλύπτει ότι το 73% των ερωτηθέντων έχει επηρεαστεί σε προσωπικό επίπεδο από την ηλεκτρονική απάτη, πράγμα που την έχει καταστήσει βασικό μέλημα των CEOs, ξεπερνώντας ακόμη και το ransomware.

Τι προκαλεί αυτή την έξαρση;

• Η πλαστοπροσωπία με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης
• Η επαναχρησιμοποίηση διαπιστευτηρίων
• Η πλευρική μετακίνηση με τη χρήση νόμιμης πρόσβασης
• Η κατάχρηση/κακή χρήση αξιόπιστων ταυτοτήτων αντί για κακόβουλο λογισμικό

Οι απάτες σήμερα επιτυγχάνουν όχι επειδή τα συστήματα παραμένουν ανενημέρωτα αλλά επειδή η επαλήθευση της ταυτότητας σταματά πολύ νωρίς.

Μόλις αποκτηθούν τα διαπιστευτήρια, τα περισσότερα περιβάλλοντα εξακολουθούν να αποτυγχάνουν:

• Στη συνεχή επικύρωση της πρόσβασης
• Στην ανίχνευση ανώμαλης συμπεριφοράς ταυτότητας
• Στην εφαρμογή αυστηρότερης επαλήθευσης ταυτότητας με δυναμικό τρόπο

Συμπέρασμα για την ασφάλεια:

Η πρόληψη κατά της απάτης και η ασφάλεια της ταυτότητας είναι πλέον αδιαχώριστες. Η απάτη ξεκινά και τελειώνει με την κατάχρηση/κακή χρήση ταυτότητας, πράγμα που σημαίνει ότι οι real-time και context-aware μηχανισμοί ελέγχου είναι απαραίτητοι για να αποτραπούν οι δόλιες δραστηριότητες προτού προκληθεί υλικές ζημιές.

Η έκθεση κατέστησε επίσης σαφές ότι μπορεί οι προτεραιότητες των CEOs και CISOs να μετατοπίζονται, το θεμελιώδες ωστόσο σημείο που συγκλίνουν παραμένει απαράλλαχτο:: η ισχυρή ασφάλεια ταυτότητας.

Μάθημα 3: Οι επιθέσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού κληρονομούν την εμπιστοσύνη και την καταχρώνται

Η έκθεση προσδιορίζει τις ευπάθειες τρίτων μερών και τις ευπάθειες της αλυσίδας εφοδιασμού ως τις βασικές προκλήσεις για την κυβερνοανθεκτικότητα των μεγάλων επιχειρήσεων. Και το κρισιμότερης σημασίας συμπέρασμα είναι ότι ο πλέον κοινότυπος κίνδυνος για την αλυσίδα εφοδιασμού δεν είναι το κακόβουλο λογισμικό, αλλά η κληρονομημένη εμπιστοσύνη.

Όταν προμηθευτές, συνεργάτες ή οι διαχειριζόμενες υπηρεσίες συνδέονται:

• Συχνά προχωρούν σε πιστοποίηση της ταυτότητας μέσω υπηρεσιακών λογαριασμών
• Τα διαπιστευτήρια έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και σπάνια αντικαθίστανται
• Η πρόσβαση είναι ευρεία, διαρκής και ελλιπώς επιτηρούμενη

Αν είναι εφικτό να συνδεθούν μέσω μίας αξιόπιστης ταυτότητας, δεν είναι απαραίτητο για τους επιτιθέμενους να αποπειραθούν να παραβιάσουν την περίμετρο

Συμπέρασμα για την ασφάλεια:

Οι αστοχίες στην ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας είναι αστοχίες στη διακυβέρνηση των ταυτοτήτων. Οι παραβιάσεις της αλυσίδας εφοδιασμού επιτυγχάνονται με την κατάχρηση της κληρονομικής εμπιστοσύνης, όχι με την εκμετάλλευση τεχνολογικών κενών. Οι οργανισμοί θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την πρόσβαση τρίτων ως κίνδυνο ταυτότητας διατηρώντας ένα καθαρό και ενημερωμένο αποθεματικό/κατάλογο ταυτοτήτων για τους προμηθευτές τους, επιβάλλοντας πρόσβαση με βάση την αρχή του ελάχιστου προνομίου και με χρονικούς περιορισμούς και εξαλείφοντας τις μόνιμες άδειες όπου είναι δυνατόν. Η ισχυρή αυθεντικοποίηση/πιστοποίηση θα πρέπει να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για την πρόσβαση προμηθευτών υψηλού κινδύνου και οι τακτικές αναθεωρήσεις της πρόσβασης πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τους κύκλους ζωής των συμβάσεων και των επιχειρηματικών συνεργασιών. Ακόμη και χωρίς νέα εργαλεία, μία πειθαρχημένη διακυβέρνηση μπορεί να μειώσει σημαντικά την έκθεση της αλυσίδας εφοδιασμού.

Μάθημα 4: Η ανθεκτικότητα στον κυβερνοχώρο εξαρτάται από την ορατότητα ταυτότητας, όχι μόνο από τα σχέδια αποκατάστασης

Την ώρα που το 64% των οργανισμών ισχυρίζονται ότι πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις ανθεκτικότητας στον κυβερνοχώρο μόνο το 19% τις υπερβαίνει. Οι οργανισμοί με υψηλή ανθεκτικότητα έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: βαθιά ορατότητα και έλεγχο σε όλες τις ταυτότητες.

Η Πυξίδα Κυβερνοανθεκτικότητας (Cyber Resilience Compass) της έκθεσης υποδεικνύει ότι οι ανθεκτικοί οργανισμοί θα πρέπει να:

• Αξιολογούν διαρκώς τους κινδύνους που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη και την ταυτότητα
• Παρακολουθούν την πρόσβαση σε συστήματα IT, OT και στο cloud
• Ελαχιστοποιούν τα μόνιμα προνόμια
• Αντιμετωπίζουν την ταυτότητα ως κοινό κίνδυνο για το οικοσύστημα

 

Παρόλα αυτά, η ταυτότητα παραμένει κατακερματισμένη σε καταλόγους (directories), cloud, πλατφόρμες SaaS, παλαιότερης τεχνολογίας συστήματα και σε μηχανικούς φόρτους εργασίας.

Συμπέρασμα για την ασφάλεια:

Δεν μπορείτε να είστε ανθεκτικοί αν δεν γνωρίζετε ποιος ή τι έχει πρόσβαση στα συστήματά σας και για ποιον λόγο. Ακριβώς για αυτό είναι σημαντικό να διατηρείτε ένα ζωντανό, δυναμικά εξελισσόμενο γράφημα που να απεικονίζει ποιες ταυτότητες υπάρχουν και ποιες οδούς πρόσβασής ακολουθούν. Κάτι τέτοιο λειτουργεί ως μια ενιαία πηγή αλήθειας που μπορεί να αποκαλύψει δυνητικώς εκμεταλλεύσιμα κενά για την ασφάλεια που πρέπει να κλείσουν.

Μάθημα 5: Η ανισότητα στον κυβερνοχώρο καθιστά την ταυτότητα τον πιο αδύναμο κρίκο

Η έκθεση επισημαίνει το διευρυνόμενο χάσμα ανισότητας στον κυβερνοχώρο, το οποίο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη δεξιοτήτων, ιδίως στους ρόλους της διαχείρισης ταυτότητας και της πρόσβασης που συγκαταλέγονται μεταξύ των τριών πλέον υποστελεχωμένων λειτουργιών ασφάλειας παγκοσμίως.

Οι πολύπλοκες εφαρμογές IAM (Διαχείριση Ταυτότητας και Πρόσβασης), οι μηχανισμοί ελέγχου βάσει πρακτόρων και οι αναδιαμορφώσεις εφαρμογών δεν είναι πλέον ρεαλιστικές για πολλές οργανώσεις.

Συμπέρασμα για την ασφάλεια:

Η ασφάλεια της ταυτότητας πρέπει να γίνει απλούστερη, όχι περιπλοκότερη. Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων IAM πρέπει να πραγματοποιηθεί παράλληλα με την εφαρμογή λύσεων ασφάλειας που δίνουν προτεραιότητα στην ταυτότητα. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να κλείσουμε το χάσμα μεταξύ των ομάδων IAM και κυβερνοασφάλειας, μειώνοντας ταυτόχρονα τα λειτουργικά βάρη. Η ανισότητα στον κυβερνοχώρο καθιστά την ταυτότητα ως το πλέον ευάλωτο επίπεδο ελέγχου, ειδικά όπου οι δεξιότητες και οι πόροι είναι περιορισμένοι.

Η εφαρμογή λύσεων ασφάλειας που έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα τις ομάδες ταυτότητας προσφέρει πολλά οφέλη. Με την τυποποίηση των πολιτικών ταυτότητας (π.χ. επιβολή MFA σε όλες τις απομακρυσμένες και προνομιακές προσβάσεις), οι οργανισμοί μειώνουν την εξάρτηση από την εμπειρογνωμοσύνη που είναι πλέον σπάνια, μειώνουν τα σφάλματα διαμόρφωσης και επιτυγχάνουν συνεπή μείωση του κινδύνου. Για παράδειγμα, μπορείτε να εφαρμόσετε τα ίδια στάνταρντ/πρότυπα  πρόσβασης σε υπαλλήλους, εργολάβους και υπηρεσιακούς λογαριασμούς και να μειώσετε τα λειτουργικά έξοδα ενώ συγχρόνως περιορίζετε σημαντικά την επιφάνεια επίθεσης.

Η στρατηγική μετατόπιση: Από την ασφάλεια περιμέτρου στην ταυτοτητο-κεντρική μηδενική εμπιστοσύνη

Η έκθεση Global Cybersecurity Outlook 2026 ενισχύει μια θεμελιώδη αλλαγή: Η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο δεν αφορά πλέον την υπεράσπιση μίας καθορισμένης περιμέτρου, αλλά την ασφάλεια της υποδομής και της πρόσβασης σε πραγματικό χρόνο.

Η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud, οι αλυσίδες εφοδιασμού και τα γεωπολιτικά ζητήματα έχουν διαλύσει το περίμετρο. Η ταυτότητα είναι αυτό που παραμένει.

Οι οργανισμοί που θα είναι οι πιο επιτυχημένοι από το 2026 και μετά είναι εκείνοι που θα:

• Αντιμετωπίσουν την ταυτότητα ως κρίσιμης σημασίας υποδομή
• Ασφαλίσουν τις μη ανθρώπινες ταυτότητες με την ίδια αυστηρότητα όπως τους ανθρώπινους χρήστες
• Εφαρμόσουν δυναμικά την μηδενική εμπιστοσύνη (Zero Trust), παντού
• Μειώσουν την έμμεση εμπιστοσύνη σε όλα τα οικοσυστήματα

Η Silverfort δημιουργήθηκε ακριβώς για αυτή τη στιγμή: για να ασφαλίζει τις ταυτότητες όπου κι αν βρίσκονται, ανεξάρτητα από τον τρόπο πιστοποίησής τους και την πρόσβαση που έχουν.

Η προσέγγιση της Silverfort με την πλατφόρμα της για την ασφάλεια της ταυτότητας αναγνωρίζει ότι οι ταυτότητες εκτείνονται σε cloud, σε εγκαταστάσεις (on-prem), σε παλαιάς τεχνολογίας συστήματα, σε υπηρεσιακούς λογαριασμούς και σε μη ανθρώπινους φόρτους εργασίας και προστατεύονται μέσω κατακερματισμένων μηχανισμών ελέγχου. Λειτουργώντας ως ενιαίο επίπεδο επιβολής σε όλες τις διαδρομές πιστοποίησης, η πλατφόρμα επιτρέπει την εφαρμογή συνεπών πολιτικών μηδενικής εμπιστοσύνης (Zero Trust) χωρίς αλλαγές σε πράκτορες ή εφαρμογές. Αυτό επιτρέπει στους οργανισμούς να μειώσουν τον κίνδυνο ταυτότητας ολιστικά, αντί να προστατεύουν τις ταυτότητες κατά βήματα και σταδιακά, ένα σύστημα την φορά.

Τελικές σκέψεις

Η έκθεση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) καταλήγει στο ότι η κυβερνοανθεκτικότητα αποτελεί κοινή ευθύνη και στρατηγική επιταγή. Η ασφάλεια της ταυτότητας αποτελεί το σημείο όπου η υπευθυνότητα γίνεται πράξη.

Στην εποχή των απειλών που καθοδηγούνται από Τεχνητή Νοημοσύνη, κάθε παραβίαση είναι πρώτα μία παραβίαση της ταυτότητας.

Το ερώτημα για τους οργανισμούς δεν είναι πλέον αν η ταυτότητα βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής τους για την ασφάλεια, αλλά πόσο γρήγορα μπορούν να την κάνουν (το επίκεντρο).

Πηγή: SIlverfort